TECHNIKA & WIEDZA
OCHSNER
Strategia podwójna czynników chłodniczych
Wokół czynników chłodniczych w pompach ciepła krąży wiele uproszczonych stwierdzeń: ogólne zakazy, wyraźni zwycięzcy, proste odpowiedzi. Rzeczywistość jest bardziej złożona. Pompy ciepła OCHSNER w zależności od rodziny produktów stosują różne czynniki chłodnicze – z powodów technicznych, a nie przypadkowych.
Dlaczego czynniki chłodnicze
nagle stają się centralnym punktem
Przez lata czynnik chłodniczy pompy ciepła był techniczną marginalią. Od czasu, gdy Unia Europejska znowu uregulowała regulacje dotyczące fluorowanych gazów cieplarnianych, stał się argumentem przy zakupie – i tematem, który nie zawsze jest przedmiotem rzeczowej dyskusji.
Rozporządzenie (UE) 2024/573 definiuje od marca 2024 nowe wymagania dla produktów z określonymi czynnikami chłodniczymi. Wywołało to dyskusję, która często redukuje się do prostej formuły: naturalne dobre, syntetyczne złe. To uproszczenie nie pomaga w podjęciu świadomej decyzji. Wybór czynnika chłodniczego wpływa na to, jak skonstruowana jest pompa ciepła, gdzie może być zainstalowana, jakie wymagania bezpieczeństwa obowiązują i jak efektywnie działa w konkretnym systemie.
To nie jest kwestia ideologiczna, lecz techniczna.
Fakt-check:
„Czy wszystko poza R290 będzie zabronione?”
Dlaczego OCHSNER stosuje wiele czynników chłodniczych
Portfolio OCHSNER obejmuje pompy ciepła powietrzne, gruntowe, wodne i do ciepłej wody. Aplikacje, które różnią się klasą mocy, sytuacją montażu i wymaganiami bezpieczeństwa. Jedno rozwiązanie czynnika chłodniczego dla wszystkich scenariuszy nie byłoby technicznie optymalne.
Czynniki chłodnicze w portfolio OCHSNER
Właściwości, obszary zastosowania i klasyfikacja regulacyjna – oraz które pompy ciepła OCHSNER z nimi współpracują.
R290 - Propan
Czynnik chłodniczy o bardzo niskim potencjale cieplarnianym i doskonałych właściwościach termodynamicznych. Klasa bezpieczeństwa A3 wymaga specyficznych koncepcji bezpieczeństwa przy montażu. Regulacyjnie optymalnie pozycjonowany na dłuższą metę.
R32 - Difluorometan
−68 % GWP w porównaniu do R410A przy bardzo dobrej efektywności termodynamicznej. Klasa bezpieczeństwa A2L: trudnopalny, z bardzo małym rozprzestrzenianiem się płomieni. Poniżej istotnych progów GWP UE.
R452B - Mieszanka HFO/HFC
Zastępstwo dla R410A z −67 % GWP. Klasa bezpieczeństwa A1 (brak rozprzestrzeniania się płomieni) – brak specjalnych wymagań przeciwpożarowych przy montażu wewnętrznym. Idealny dla pomp ciepła gruntowych i wodnych.
R513A - Mieszanka HFO/HFC
Niskie GWP w połączeniu z klasą bezpieczeństwa A1 (brak rozprzestrzeniania się płomieni). Stosowany w AIR HAWK 208 – najcichszym modelu OCHSNER z 28 dB(A) w 3 metrach.
R134a - Tetrafluoroetan
Sprawdzony, niepalny czynnik chłodniczy dla kompaktowych urządzeń z małymi ilościami napełnienia. Z powodu wyższego wskaźnika GWP, R134a jest pod większą presją w kontekście regulacji F-gazów niż czynniki chłodnicze poniżej progu 700 GWP. Dla istniejących instalacji nie ma natychmiastowych zakazów eksploatacji.
Która pompa ciepła OCHSNER
używa którego czynnika chłodniczego?
OCHSNER AIR HAWK 208 | Pompa ciepła powietrzna | R513A |
OCHSNER AIR HAWK 518–1850 | Pompa ciepła powietrzna | R32 |
OCHSNER AIR MILAN | Pompa ciepła powietrzna | R290 |
OCHSNER AIR EAGLE | Pompa ciepła powietrzna | R290 |
OCHSNER GEO FOX | Pompa ciepła gruntowa | R290 |
OCHSNER TERRA FOX | Pompa ciepła gruntowa | R452B |
OCHSNER AQUA FOX | Pompa ciepła z wody gruntowej | R452B |
OCHSNER EUROPA N | Pompa ciepła do ciepłej wody | R290 |
OCHSNER EUROPA MINI | Pompa ciepła do ciepłej wody | R134a |
Rozporządzenie (UE) 2024/573: Co naprawdę oznacza
Od 11 marca 2024 w UE obowiązuje zaktualizowane rozporządzenie F-gazowe (UE) 2024/573. Zastępuje ono poprzednie rozporządzenie 517/2014 i jest bezpośrednio wiążące we wszystkich 27 państwach członkowskich UE. Kluczowe dla pomp ciepła jest załącznik IV rozporządzenia – reguluje on, które czynniki chłodnicze w nowych urządzeniach nie mogą być stosowane od jakiej daty.
Rozporządzenie wyraźnie rozróżnia dwie sytuacje, które często są mieszane: co dotyczy instalacji istniejących – a co nowych produktów.
Instalacje istniejące: Istniejące instalacje mogą być nadal eksploatowane, naprawiane i konserwowane – rozporządzenie nie nakłada obowiązku ich likwidacji. Dla serwisu i konserwacji R32, R410A, R407C, R134a, R513a i R452B są zasadniczo dozwolone zgodnie z aktualnym stanem prawnym, zawsze zgodnie z obowiązującymi przepisami serwisowymi i bezpieczeństwa. Należy pamiętać, że czynniki chłodnicze o wyższym GWP mogą stać się długoterminowo droższe i trudniej dostępne z powodu redukcji ilości.
Nowe produkty: Wyraźne terminy, zróżnicowane według kategorii urządzeń i klasy mocy. W tym przypadku liczy się precyzja. Rozporządzenie rozróżnia nie tylko według wartości GWP, ale także według konstrukcji (Monoblok/Split) i mocy znamionowej:
Od 1 stycznia 2027: Brak wprowadzenia na rynek pomp ciepła monoblokowych (do 50 kW) i pomp ciepła Split (do 12 kW) z GWP > 150. Dotyczy to R32, R452B, R513A dla kompaktowych urządzeń tych kategorii.
Od 1 stycznia 2029: Dla pomp ciepła Split do 12 kW: wszystkie F-gazy zabronione (z wyjątkiem wyjątków bezpieczeństwa). Dla systemów Split powyżej 12 kW: GWP > 750 zabronione – R32 (GWP 675) jest poniżej i pozostaje dozwolone do 2033.
Od 1 stycznia 2030: Dla systemów Split powyżej 12 kW: GWP > 150 zabronione. Od tej daty de facto GWP < 150 obowiązuje dla wszystkich kategorii pomp ciepła.
Wyjątek bezpieczeństwa – zawsze indywidualna ocena. Załącznik IV zawiera wyraźne przepisy dotyczące wyjątków: jeśli wymagania bezpieczeństwa w miejscu montażu nie pozwalają na stosowanie czynników chłodniczych z GWP < 150, wyższe wartości GWP do maksymalnie 750 pozostają dozwolone. Przepis ten jest szczególnie istotny dla pomp ciepła gruntowych i wodnych z montażem wewnętrznym: w tym przypadku R290 z klasą bezpieczeństwa A3 (łatwopalny) jest konstrukcyjnie trudniejszy do wdrożenia niż niepalny czynnik chłodniczy klasy A1. To, czy wyjątek ma zastosowanie w danym przypadku, zależy jednak od konstrukcji, warunków montażu i obowiązujących krajowych norm bezpieczeństwa.
Co to oznacza dla portfolio OCHSNER. Regulacja wyraźnie wskazuje kierunek: czynniki chłodnicze o bardzo niskim GWP będą w dłuższej perspektywie normą. Z R290 OCHSNER już dziś stawia na czynnik chłodniczy, który spełnia te wymagania bez ograniczeń czasowych w czterech rodzinach produktów. Cztery rodziny produktów AIR MILAN, AIR EAGLE, GEO FOX i EUROPA N są obecnie bardzo dobrze pozycjonowane w kontekście regulacji F-gazowych. Większe modele AIR HAWK (726 i 1850, powyżej 12 kW) pracują z R32 (GWP 675), które pozostaje dozwolone dla systemów Split powyżej 12 kW do 2033. Dla kompaktowych modeli AIR HAWK oraz dla TERRA FOX i AQUA FOX kolejne terminy to 2027 i 2029. Badania nad czynnikami chłodniczymi nie stoją w miejscu: na całym świecie intensywnie prowadzone są badania nad czynnikami chłodniczymi z GWP poniżej 150, które nie muszą koniecznie nazywać się R290 – i które mogą lepiej spełniać specyficzne wymagania, takie jak niepalność (A1) lub określone zakresy wydajności niż R290. OCHSNER aktywnie śledzi te rozwój i wprowadzi nowe rozwiązania dotyczące czynników chłodniczych do swojego portfolio, gdy tylko będą one technicznie dojrzałe i regulacyjnie zabezpieczone. Zróżnicowana strategia czynników chłodniczych nie jest przejściowym modelem, lecz wyrazem filozofii rozwoju, która wybiera to, co technicznie najbardziej sensowne – dzisiaj i jutro.
OCHSNER: Czynnik chłodniczy o niskim GWP
następnej generacji
Regulacja jest jasna: przyszłość należy do czynników chłodniczych o bardzo niskim potencjale cieplarnianym – idealnie w połączeniu z jak najkorzystniejszą klasyfikacją bezpieczeństwa. Właśnie tutaj OCHSNER wdraża swoją strategię podwójną: R290 tam, gdzie jest to technicznie i bezpieczeństwa optymalne, oraz syntetyczne czynniki chłodnicze o niskim GWP tam, gdzie normy wymagają niskiej palności.
OCHSNER już dziś stosuje czynniki chłodnicze oparte na HFO: R513A (GWP 629,48) w AIR HAWK 208 i R452B (GWP około 697) w TERRA FOX i AQUA FOX. Te czynniki chłodnicze stanowią duży krok naprzód w porównaniu do R410A – ale wciąż są powyżej progu GWP-150, który obowiązuje od 2027 dla kompaktowych nowych urządzeń. Prawdziwą następną generacją są mieszanki HFO z GWP znacznie poniżej 150.
W centrum badań nad czynnikami chłodniczymi znajdują się dziś dwie kategorie: Mieszanki HFO z GWP poniżej 150 oraz czyste czynniki chłodnicze HFO z GWP bliskim 1. W przypadku mieszanek HFO czynniki chłodnicze, takie jak R-454C (GWP około 146–148, A2L), R-457A (GWP około 137, A2L) lub R-455A (GWP około 146, A2L) są w fazie rozwoju – wszystkie to Mieszanki HFO/HFC, które mają pozostać jak najbliżej ciśnień i poziomów wydajności obecnych czynników chłodniczych, a jednocześnie spełniać regulacyjne wymagania od 2027. Równolegle czyste czynniki chłodnicze HFO, takie jak R-1234yf (GWP < 1–4) i R-1234ze(E) (GWP < 1) są już stosowane – przede wszystkim jako komponenty bazowe dla mieszanek, takich jak R-454C, ale także bezpośrednio w pompach ciepła.
Dla OCHSNER kluczowe jest, aby efektywność, bilans klimatyczny i bezpieczeństwo nie wykluczały się nawzajem. Dlatego od lat inwestujemy znaczne środki w badania i rozwój – od własnych instalacji próbnych po testy polowe z klientami pilotażowymi, aż po współpracę w organach normalizacyjnych. Celem jest wprowadzenie nowych czynników chłodniczych o niskim GWP do seryjnych pomp ciepła, gdy tylko będą one technicznie dojrzałe, regulacyjnie zabezpieczone i niezawodne w rzeczywistym użytkowaniu.
Kto dziś wybiera pompę ciepła OCHSNER, korzysta z wyraźnej strategii przyszłości.
Przydatne linki
